Inventarisatie

Ergonomie gaat over méér dan alleen zitten. Op een school kun je kennis over ergonomie op heel veel plekken inzetten. Eigenlijk is daarbij altijd het doel om de plek en de spullen daarin zoveel mogelijk aan te passen en af te stemmen op de gebruikers. Die gebruikers kunnen van elkaar verschillen in wat goed bij hen past. Concreet op school betekent dit dat je oog hebt voor welke dingen wél en welke dingen niét bijdragen aan een goede leeromgeving. Dat je de verschillen in behoeftes tussen mensen herkent en tegelijk op zoek gaat naar een oplossing die voor iedereen goed werkt.

Er worden in de ergonomie verschillende deelgebieden onderscheiden. In de praktijk lopen die vaak door elkaar heen en wordt informatie uit deze verschillende kennisgebieden gebruikt om een goede analyse van gebruiksproblemen in de praktijk te maken.  Vervolgens wordt deze informatie gebruikt om tot een goede ‘ergonomische’ oplossing te komen. Die oplossing kan een andere inrichting zijn, een nieuw of verbeterd productontwerp, maar óók een verandering in de manier waarop je iets doet.

Zo, dat klinkt allesomvattend. Misschien zelfs wat theoretisch allemaal. Dus voor de duidelijkheid nu even concreet: Wat kun je verwachten van een schoolbrede ergonomie scan? Wat houdt het in?

Stap 1: Kennismaken

In een eerste kennismaking moet duidelijk worden binnen welke kaders de ergonomie scan uitgevoerd mag en kan worden. Kennisuitwisseling is nodig over:

  • Kenmerken van de school, zoals bijvoorbeeld het schooltype, maar met name de visie van de school. Wat vindt de school écht belangrijk? Dat bepaalt namelijk het uiteindelijke doel van de ergonomie scan.
  • Wie zijn de personen die verantwoordelijk zijn voor de ‘spullen’ in het gebouw? Zoals het schoolmeubilair, het magazijn, de schoonmaak, etc.
  • Hoe is de planning van onderhoud, de opslag van voorraad en materialen, de vervanging van interieur geregeld etc.?
  • Wat zijn de uitdagingen op gebied van financiën en mankracht? In andere woorden; hoe kunnen we het budget zo handig mogelijk inzetten om ergonomische knelpunten aan te pakken? En is bijvoorbeeld hergebruik van interieur of materialen mogelijk?

Uitkomst: doel en beschikbare mogelijkheden om eventuele ergonomische problemen te kunnen aanpakken zijn helder

Stap 2: Inventarisatie op school

Als vervolgstap volgt een kennismaking met de school, het schoolgebouw en de mensen die erin werken en leren zelf. Dat komt neer op:

  • Inventariseren van alle gebruikersgroepen van de school en hun belangen. Doel is om per gebruikersgroep, vanuit hun perspectief, een programma van wensen voor de school te maken.
  • Inventariseren van het schoolgebouw door middel van plattegrond en foto’s van alle ruimtes en inrichting. Doel is alle functionele gebieden in de school vast te leggen en te bestuderen.
  • Inventariseren van het gebruik van de functionele gebieden in de school, door middel van interviews met frequente gebruikers om zo in kaart te brengen hoe frequent de ruimtes voor welke activiteiten worden gebruikt, en wat hierbij positieve en negatieve ervaringen zijn. Vragenlijsten voor alle gebruikersgroepen kunnen aanvullend een heel goed beeld geven van wat er nog meer ‘leeft’.
  • Observeren van gebruikersgroepen in de praktijk (expert-analyse) met als doel mogelijke oorzaken van problemen te ontdekken, met als doel ideeën te krijgen voor oplossingen die  werken.

Uitkomst: Overzicht van de wensen en behoeften van de verschillende gebruikersgroepen ten aanzien van de ruimtes in de school en beschrijving van de gebruiksproblemen.

Stap 3: Plan van aanpak

Het beschrijven van mogelijke gebruiksproblemen of ‘ergonomische’ knelpunten alléén is niet genoeg om het op te lossen, natuurlijk. Het doel was oplossen. Als er een overzicht is van ‘ergonomische knelpunten’ in de school, bijvoorbeeld gecategoriseerd per gebruikersgroep, per gebruiksgebied of per ergonomisch deelgebied, dan kan vervolgens een inschatting van de ernst (afweging tussen frequentie en risico) en de kosten van een oplossing gemaakt worden. Zo kan een slimme volgorde gekozen worden in het plan van aanpak.

Uitkomst: Een plan van aanpak, waarbij vooral gericht wordt op het ‘laaghangend fruit’, maar ook zaken die een grotere investering vragen benoemd worden.

Stap 4: Oplossingen

De laatste stap is het bedenken en uitvoeren van échte oplossingen. Soms kunnen goede oplossingen heel klein zijn en kosten ze weinig of niets. Soms vergt het een grotere investering. Wat er ook uit een schoolbrede ergonomie scan komt, het doel is dat directie, leerkrachten, betrokkenen met de uitkomst praktisch verder kunnen.

Uitkomst: Ontwerp van oplossingen die direct in de praktijk toepasbaar zijn

Nieuwsgierig? Bel of mail gerust voor meer informatie!

Copyright © 2018 - Erin | Schoolergonomie